Có một khoảng thời gian trong năm mà ranh giới giữa đất và trời, giữa cõi sống và cõi chết dường như trở nên gần gụi đến lạ kỳ – đó là tháng 11. Thời gian này được mở ra như một nhịp cầu thiêng liêng nối liền ba chặng đường: Quá khứ rực rỡ của Các Thánh để chúng ta noi theo, Hiện tại hy vọng của các linh hồn để chúng ta sẻ chia tình bác ái, và Tương lai mời gọi của chính chúng ta để sống trách nhiệm hơn từng ngày. Đứng trên nhịp cầu ấy, chúng ta vừa cảm nhận được vẻ đẹp rạng ngời của những tâm hồn đã hoàn thành chặng đường, vừa thấy mình được nhắc nhớ về giá trị của từng khoảnh khắc hiện tại.
Tháng 11 được mở đầu bằng một ngày lễ rất đặc biệt và long trọng, đó là ngày Lễ Các Thánh (1/11). Khi nhắc đến “Thánh”, người ta thường nghĩ đến những bức tượng lung linh với những vầng hào quang rực rỡ, hay những con người làm nên các kỳ tích phi thường. Nhưng thực ra, bản chất của sự thánh thiện lại vô cùng gần gũi. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô từng gọi, họ là “những vị thánh nhà bên cạnh” – những con người bằng xương bằng thịt, từng sống trong cùng một thế giới đầy biến động và cám dỗ như chúng ta. Các vị thánh không phải là những nhân vật hoàn hảo không bao giờ vấp ngã. Họ là những người từng đau khổ, từng yếu đuối, thậm chí từng mang nhiều lầm lỗi, nhưng điều làm nên sự khác biệt là họ đã kiên trì đứng dậy trong ân sủng. Họ đã chọn sống trọn vẹn Tám Mối Phúc Thật: biết xót thương, biết xây dựng hòa bình, giữ lòng khiêm nhường và khao khát sự công chính… Sự hoàn thành chặng đường của họ là minh chứng rực rỡ cho thấy: Con người hoàn toàn có thể đạt tới sự thánh thiện.
Nếu lễ Các Thánh hân hoan trong niềm vui khải hoàn, thì ngày Lễ Các Đẳng Linh Hồn (2/11) và suốt những ngày còn lại của tháng 11 lại lắng đọng trong lời cầu nguyện thiết tha. Nhìn dưới ánh sáng đức tin, Luyện Ngục không phải là một nơi chốn trừng phạt vô vọng hay đen tối, mà là một “trạm thanh tẩy” của tình yêu. Với những linh hồn nơi Luyện Ngục, số phận của họ đã được bảo đảm: họ thuộc về Thiên Chúa và chắc chắn sẽ bước vào Thiên Quốc. Nhưng vì tình yêu Thiên Chúa quá đỗi tinh tuyền, họ cần một giai đoạn chuyển tiếp để gột rửa những vết thương do tội lỗi và những bất toàn còn vương mắc trước khi rời cõi thế. Họ kiên nhẫn chờ đợi ngày được chiêm ngắm Nhan Thánh. Trong sự chờ đợi ấy, họ không thể tự giúp mình, nhưng lại nhận được sự nâng đỡ từ tình bác ái của người còn sống. Mỗi lời cầu nguyện, mỗi Thánh lễ, mỗi việc lành, hay sự hy sinh nhỏ bé của chúng ta trong tháng này đều là những nhịp cầu kết nối, rút ngắn khoảng cách chờ đợi cho họ. Đó chính là vẻ đẹp của sự hiệp thông: Tình yêu thương không bị dập tắt bởi cái chết, mà còn trở nên bền chặt hơn qua lời cầu nguyện.
Khi dâng lời cầu nguyện cho các linh hồn và chiêm ngắm gương sáng của các vị thánh, tháng 11 lại đưa chúng ta trở về với chính cõi lòng mình. Tiếng lá rụng và bóng tối đến sớm của mùa đông nhắc nhở về sự ngắn ngủi, mỏng giòn của kiếp người. Cái chết là điều chắc chắn, nhưng sống làm sao cho ý nghĩa mới là lựa chọn của mỗi người. Chúng ta – những người đang sống, chính là “những vị thánh tương lai” đang trên hành trình lữ thứ. Lời mời gọi nên thánh không phải là một món đồ xa xỉ chỉ dành cho một số ít người, mà là sứ mạng dành cho tất cả. Nên thánh không cần phải làm những điều phi thường hay gây chấn động thế giới, nhưng nên thánh đơn giản là: “làm những việc bình thường bằng một tình yêu phi thường”. Và đặc biệt, bất kỳ ai trong chúng ta, dù mỏng giòn và nhiều vấp ngã, cũng có thể trở thành một vị thánh, như lời thánh Augustino đã nói: “Không có thánh nhân nào không có quá khứ, không có tội nhân nào không có tương lai”. Đứng trước sự trầm lắng của tháng 11, mỗi chúng ta cần biết trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống, sống yêu thương cách trọn vẹn và trung tín trong từng điều nhỏ bé, có thế hành trình trần thế này mới thực sự trở thành con đường đưa chúng ta đến với Đấng mà chúng ta vẫn hằng mến yêu và khao khát là chính Đức Giêsu.
Như vậy, tháng 11 không phải là mùa của u buồn hay mất mát, mà là mùa của niềm hy vọng trọn vẹn nhất. Nó nhắc nhớ mỗi người chúng ta rằng: cuộc đời này không kết thúc sau một hơi thở, và sự thánh thiện chưa bao giờ là đặc quyền của riêng ai. Tất cả chúng ta – từ những đấng đã khải hoàn, những linh hồn đang chờ đợi, cho đến những lữ khách đang nhọc nhằn tiến bước – đều nằm trong vòng tay yêu thương trọn vẹn của Thiên Chúa. Xin cho ngọn lửa hy vọng ấy luôn cháy sáng trong tim, để mỗi ngày qua đi, chúng ta lại tiến thêm một bước gần hơn đến bến bờ thánh thiện mà Ngài đã dọn sẵn cho từng người.
Học viện Đaminh