ĐTC Phanxicô nói: “Người có tinh thần nghèo khó nhìn nhận giới hạn của mình và cậy dựa vào Chúa”. Quả thật, điều này rất đúng với tinh thần người Kitô hữu đặc biệt với người tu sĩ trong thời đại hôm nay. Chính vì vậy, lời mời gọi của ĐGH Lêô XIV trong tháng 11/2026 nhắc nhở mỗi chúng ta sử dụng tài sản cách đúng đắn, càng cần mỗi người thực hiện cách tích cực và chủ động hơn.
Trước hết, thế giới chúng ta đang sống là một thế giới của công nghệ, dịch vụ và sự hưởng thụ. Mọi người đua nhau dùng xe sang, xây nhà đẹp và lướt trên tay những sản phẩm của công nghệ đời mới nhất. Hơn nữa, những nhà hàng, những khu vui chơi giải trí…ngày càng mọc lên nhiều hơn, đẹp hơn và thu hút hơn. Giá trị của đồng tiền trở nên có sức mạnh to lớn. Tiền bạc tạo nên quyền lực, quyền lực tạo nên tiếng nói, tiếng nói tạo nên sự thống trị. Con người dường như đã thống trị và làm chủ toàn thể vũ trụ nên họ dần quên mất Thiên Chúa.
Giữa một thế giới như vậy, người tu sĩ cũng không tránh khỏi những ảnh hưởng nhất định. Thật vậy, ba lời khuyên Phúc Âm, đặc biệt tinh thần Khó Nghèo dần trở nên cái ách nặng nề trong đời sống tu trì. Càng đam mê trong cuộc sống xa hoa hưởng thụ, chúng ta càng xa cách Thiên Chúa – một Thiên Chúa sinh ra trong cảnh khó nghèo. Chính vì vậy, Đức Giáo hoàng mời gọi chúng ta sử dụng tài sản đúng đắn và không để lòng ích kỷ dẫn dắt. Người tu sĩ sống khó nghèo là người không để lòng mình bị “trói buộc” bởi vật chất. Khi con tim được tự do, chúng ta mới có thể làm chủ tài sản và sử dụng chúng theo đúng ý định của Ngài, thay vì biến chúng thành “vị thần” để tôn thờ. Sống khó nghèo, chúng ta bỏ đi những ham muốn thu tích của cải vật chất, bỏ đi những lãng phí trong việc sử dụng và hướng tới lợi ích chung của cộng đồng nhân loại:“Phúc cho những ai nghèo khó trong tinh thần” (Mt 5,3).
Hơn hết, khi ta sống khó nghèo ta mới thực sự nhìn nhận giới hạn yếu kém trong thân phận con người. Vì mọi hoa lợi, của cải vật chất đều bởi Thiên Chúa ban cho. Trong công trình tạo dựng Chúa đặt để con người làm chủ muôn loài muôn vật và Ngài tạo ra muôn loài muôn vật cho con người. Chúng ta cũng cần khiêm nhường đặt mình trước sự hiện diện của Thiên Chúa. Mặt khác, ta sống khó nghèo để hướng đến những anh chị em đang đói khát nghèo khổ. Họ là những lương dân cần đến sự chia sẻ và lời cầu nguyện của chúng ta. Đức Thánh Cha cũng tha thiết xin chúng ta đặt tài sản để “phục vụ công ích và tình liên đới với những người kém may mắn hơn”. Đây chính là hoa trái đẹp nhất của đức khó nghèo. Tài sản của người sống khó nghèo không có tính cách “sở hữu riêng” mà mang tính “chia sẻ”. Khi chúng ta sống tiết kiệm, đơn sơ, chúng ta mới có dư dật cả về vật chất lẫn con tim để hướng về người nghèo . Trong đời sống tu trì, người tu sĩ không có tài sản riêng, mọi sự đều là của chung để phục vụ sứ mạng. Tinh thần khó nghèo giúp chúng con trở nên giống Chúa Kitô hơn, như lời Thánh Phaolô đã nói: “Đức Giê-su vốn giàu sang phú quý, nhưng đã tự ý trở nên nghèo khó vì anh em, để lấy cái nghèo của mình mà làm cho anh em trở nên giàu có” (2Cr 8,9). Chúng ta nghèo để trở nên giàu sang trước mặt Thiên Chúa.
Như vậy, qua việc sống ba lời khuyên Phúc Âm, đặc biệt lời khấn Khó Nghèo làm cho người tu sĩ trở nên chứng nhân của Tin Mừng và chứng nhân của tình yêu Thiên Chúa. Chớ gì, tinh thần khó nghèo luôn nhắc nhở tu sĩ khiêm nhường và trở nên gần gũi với tha nhân nhất là những người bất hạnh, kém may mắn hơn chúng ta.
Ngọc Duyên